Северна Македонија, земја со мал број на жители, одеднаш стана епицентар на еден од најголемите интернет скандали во последните години. Во оваа приказна, не се работи за обични веб‑мајстори, туку за група дигитални стратези кои научија како да создаваат сензационални наслови што брзо стануваат вирусни и кои успеаја да манипулираат со глобалните социјални мрежи. Најголемата мистерија околу оваа тема е како мала Македонија успеа да се најде во центарот на една глобална политичка игра, а тоа го постигнаа благодарение на „кликбаит“ индустријата која се роди во градот Велес.
Се започна со едноставни, но многу привлечни наслови кои во почетокот се сметаа за обична интернет забавна содржина. Сите овие наслови беа толку сензационални што многумина веруваа дека се вистински, иако нивната цел беше само да привлечат што повеќе кликови и реклами. Најчестиот наслов кој се појавуваше беше дека Папата го поддржал Доналд Трамп или дека Хилари Клинтон има тајни договори со различни групи. Таквите вести беа споделувани и коментирани илјадници пати, што ја правеше оваа стратегија исклучително профитабилна.
Сепак, зад оваа приказна стои нешто многу повеќе од тоа да се заработуваат пари. Иако многу од тие вести беа фалсификувани, некои аналитичари тврдиме дека оваа индустрија не само што заработувала од сензационализам, туку и влијаела на глобалните политички настани. Се шпекулираше дека и политички партии, дури и оние во САД, можеби користеле овие тактики за да влијаат на изборите или за да привлечат поддршка од одредени сегменти на гласачката база.
Некои претпоставуваат дека во оваа слика постојат „скриени сили“ кои сакале да влијаат на глобалните избори, без да остават никакви трагови. Она што е интересен дел од оваа приказна е тоа што Велес и Македонија, иако се на мапата на светот, никогаш не биле познати како геополитички центар на влијание. Но, сега, благодарение на интернет индустријата, оваа мала земја стана неочекуван играч на светската сцена. Тие веб‑мајстори кои започнале како едноставни блогери, станале значајни војници на „дигиталната арена“.
Како што се покажало, овој феномен не бил случаен. Се јавуваат нови и нови претпоставки дека зад овие манипулации стојат и поинакви, поголеми политички интереси. Тоа ги доведе во прашање етиката и одговорноста на медиумите, особено кога се работи за влијанието што имаат на избори и на глобални политички процеси. Не е исклучено дека оваа технологија за манипулација со јавноста ќе се користи и во иднина за различни цели, и тоа ќе го остави својот белег во историјата на политичката комуникација.
